Evolutie of revolutie? Over HIS-onvrede
Menno Riemeijer, voorzitter gebruikersvereniging Atlas
In het vorige nummer van SynthesHis ging Lou Braaksma in op de onvrede onder HIS-gebruikers en mogelijke oplossingen daarvoor. Hij bepleit een revolutie en wil een HIS laten bouwen op een geheel nieuwe basis: een gescheiden database en presentatielaag. Ik denk daarentegen dat de genoemde tekortkomingen deels al verholpen zijn, of op niet al te ingewikkelde wijze te verhelpen zijn. Het is waarschijnlijker dat een evolutie op basis van de huidige HISsen een sneller en beter resultaat oplevert en ieder geval beter voorspelbaar is.
In het artikel van Lou Braaksma wordt een aantal tekortkomingen van huidige HISsen opgesomd. Zo kan bij verhuizing geen elektronisch verhuisbericht worden meegegeven. Momenteel werken de HISsen die participeren in dit tijdschrift – dus alle HISsen minus Medicom en Zorgdossier – samen om te komen tot een nieuw verhuisbericht. Het bestaande verhuisbericht kent te veel interpretatieverschillen, die moeilijk oplosbaar zijn. We zijn van plan het nieuwe verhuisbericht te presenteren op het voorjaarscongres van Atlas, OmniHis en Orego in maart 2008. Daarna volgt de implementatie. HISsen hebben verder verschillende datamodellen en zouden daardoor moeilijk te bevragen zijn. Bovendien kunnen ze onderling moeilijk berichten uitwisselen. Dankzij het in Nederland geaccepteerde referentiemodel, waaraan alle HISsen min of meer voldoen, gaat dat juist wel. Dit in tegenstelling tot in vele andere landen. Het is opmerkelijk dat OZIS-waarneming goed werkt, waarbij dankzij een centraal onderhouden verwijsindex bekend is waar het dossier van de patiënt zich bevindt. Er kan een professionele samenvatting worden opgehaald en een waarneemretourbericht worden aangemaakt, dat vervolgens wordt ingelezen. Dit proces vindt nu al dagelijks op grote schaal plaats.
Op een kleinere schaal gebeurt dit via het LSP, het landelijk schakelpunt. Ook hier blijkt het technisch en inhoudelijk te werken. Het HIS moet daarvoor wel aan bepaalde voorwaarden voldoen. Het moet een professionele samenvatting kunnen produceren, het dient volgens moderne maatstaven te zijn opgezet, het moet goed beveiligd zijn en delen af kunnen schermen, en bovenal 24 uur per dag bevraagbaar te zijn. De praktijk leert dat verschillende moderne HISsen op ASP-basis hieraan kunnen voldoen.
KNELPUNTEN?Uitwisseling met diabetesmodules is lastig. De vraag is hoe erg dat is. Wat is een diabetesmodule zonder agenda, prescriptie en declaratie? En waarin verschilt het dan nog van een HIS? In een modern HIS kun je toch ook keurig je diabetes in de meetwaardenmodule registreren en de data uitspoelen ten behoeve van benchmarking?
Jaarverslagen zouden lastig uit de HISsen zijn te halen. Probleem hier is dat we eerst met zijn allen vast moeten stellen wat we in die verslagen willen hebben. Zodra daarvan een standaard is opgesteld, weten we wat en hoe er geregistreerd moet worden en zijn de gegevens, denk ik, uit alle HISsen te halen. Ieder HIS heeft wel in een of andere vorm een query-mogelijkheid.
Uitslagen van een spirometer zouden dubbel moeten worden ingeklopt. Ik ken diverse HISsen waarbij de uitslagen van de spirometer automatisch in de meetwaardenmodule worden overgenomen.
Bestanden moeten handmatig naar VIP worden overgebracht alvorens men kan declareren. Ik ken ook HISsen die zonder VIP onder water de COV uitvoeren van de patiënten met wie er op een dag contacten zijn, of van wie declaraties worden aangemaakt. Vervolgens worden de bestanden uiterst simpel geupload naar VECOZO.
Overstappen naar een ander HIS zou moeilijk zijn. De mutatiegolf naar aanleiding van het verscheiden van Elias heeft juist geleerd dat het enorm meevalt. Door hun grafische presentatie is het veel gemakkelijker om te leren werken met de moderne HISsen dan met de oudere DOS-pakketten. Gegevens gaan nauwelijks verloren. Grootste knelpunt blijkt eigenlijk de overgang van probleem- naar episodegericht werken en het daaraan koppelen van de herhaalmedicatie.
WISSEL VAN HIS!Naar mijn idee zijn de gesignaleerde tekortkomingen dus veelal binnen een HIS zelf op te lossen. Als dat niet lukt kan men overstappen naar een ander HIS. Ik ben het ermee eens dat dat te weinig gebeurt. Er wordt wel gemopperd, maar kennelijk vindt men de drempel om te veranderen toch te groot. Als meer collegae zouden overstappen zou dat ongetwijfeld ook meer marktwerking tussen de HISsen geven dan nu het geval is. Misschien is het daarbij wel gezond als het aantal gebruikers per HIS wat groter wordt. Ontwikkelkosten zijn nu eenmaal gelijk, of je het voor driehonderd gebruikers maakt of voor vijftienhonderd. Daardoor is er in het laatste geval meer armslag om sneller en meer te kunnen ontwikkelen. En het is wenselijk dat de tijd die verstrijkt tussen idee en implementatie bekort wordt.
HET IDEALE HIS?Is de aangedragen oplossing waarbij gedacht wordt aan een basisHIS en diverse modules nu zo ideaal? Ik vraag het me af. In de tijden van het OranjeHIS hebben we daarover veel gediscussieerd, maar het bleef toch tamelijk abstract.
We mogen niet vergeten dat ook de moderne HISsen een dergelijke opbouw kennen: een database, een informatielaag en een presentatielaag. Bij de moderne HISsen is al veel sneller dan we vroeger gewend waren een aanpassing te maken of een nieuwe module toe te voegen. Ik heb herhaaldelijk discussies meegemaakt over de vraag of de boekhouding een los pakket moest zijn of geïntegreerd moest worden in het HIS... Beide opties hebben zo hun voors en tegens.
Ik zie wel externe koppelingen ontstaan, maar dan meer met snel wijzigende gegevensbronnen die actueel moeten zijn. Bijvoorbeeld het Kompas, Z-index, consultondersteuning in de zin van standaarden en patiëntbrieven, formularia, de laatste formules voor het cardiovasculair risico, de interpretatie van labwaarden, enzovoort. Het internet geeft de mogelijkheid om dat soort kennisbestanden gemakkelijk te raadplegen, de gebruiker heeft nauwelijks het idee dat er op een andere server wordt gewerkt. De trigger zal altijd vanuit het consult moeten komen en betreft meer het raadplegen van gegevens dan het uitwisselen ervan.
Dus: bent u ontevreden over uw HIS? Probeer er eerst met uw medegebruikers wat aan te veranderen. Lukt dat niet, kijk dan vooral om u heen en staar u niet blind op vage vergezichten.
Wilt u reageren?
Menno Riemeijer m.b.riemeijer - AT - planet.nl
